
پهنه دریایی (Site Survey)؛ گامی ضروری در راهاندازی مزارع پرورش ماهی در قفس
مارس 10, 2025پرورش ماهی در قفسهای دریایی یکی از پیشرفتهترین روشهای آبزیپروری است که در سراسر جهان برای تأمین پروتئین سالم و پایدار به کار گرفته میشود. اما این سیستم به دلیل شرایط زیستمحیطی و نیازهای فنی خاص خود، به عملیات غواصی حرفهای و نگهداری منظم نیاز دارد.
چرا غواصی در مزارع پرورش ماهی ضروری است؟
تورهای پرورش ماهی، تجهیزات مورینگ، لولههای شناور، طنابها و سایر اجزای این سیستم به مرور زمان دچار رسوب، جلبکزدگی و سایش میشوند. برای حفظ سلامت ماهیان، افزایش اکسیژنرسانی، جلوگیری از آسیبهای ساختاری و اطمینان از پایداری قفسها، غواصان بهصورت منظم این تجهیزات را بررسی و نگهداری میکنند.
در این مقاله، به بررسی دلایل نیاز به غواصی در مزارع پرورش ماهی، شرایط غواصان، تجهیزات مورد استفاده و الزامات ایمنی غواصی خواهیم پرداخت.
چرا مزارع پرورش ماهی در قفس به عملیات غواصی نیاز دارند؟
نظافت و نگهداری تورهای قفس
تورهای پرورش ماهی معمولاً بین ۷ تا ۱۲ متر ارتفاع دارند و در مدت کمتر از دو هفته از جلبکها، صدفها، رسوبات و بارناکلها پوشیده میشوند. این آلودگیها باعث مشکلات زیر میشوند:
✔ کاهش ورود آب تازه و کاهش اکسیژنرسانی به ماهیان
✔ ایجاد محیط مناسب برای رشد قارچها، انگلها و باکتریها
✔ افزایش وزن تورها و کش آمدن یا پاره شدن آنها
✔ سنگین شدن قفس و احتمال فرو رفتن در آب
✔ ایجاد فشار بر لنگرها و سیستم مورینگ و احتمال جابهجایی تجهیزات
غواصان بهصورت دورهای تورهای قفس را بررسی و نظافت میکنند تا از بسته شدن چشمههای تور و کاهش اکسیژن جلوگیری شود.
بازرسی و نگهداری سیستمهای مورینگ و مهار قفس
لولههای شناور، طنابهای برایدل، صفحههای تقسیم و بویهها به دلیل قرارگیری در آب، بهمرور زمان دچار رسوبگذاری و فرسایش میشوند.
- بازرسی و تمیز کردن این تجهیزات توسط غواصان، به افزایش عمر مفید آنها کمک میکند.
- پس از طوفانها یا جابهجایی قفسها، غواصان وضعیت لنگرها و کشش طنابهای مورینگ را بررسی و تنظیم میکنند.
شرایط غواصان مورد نیاز برای مزارع پرورش ماهی در قفس
گواهینامههای بینالمللی غواصی
غواصان حرفهای معمولاً تحت دو سیستم آموزشی CMAS یا PADI آموزش میبینند و در سطوح مختلف مهارت کسب میکنند:
- غواص یک ستاره (مبتدی) – مناسب برای غواصیهای ساده در آبهای کمعمق
- غواص دو ستاره – مجاز به غواصی تا ۲۰ متر عمق
- غواص سه ستاره – مجاز به غواصی تا ۴۲ متر عمق و انجام عملیاتهای پیچیده
در صنعت پرورش ماهی، به غواصان دو یا سه ستاره نیاز است، زیرا اکثر عملیات نگهداری و نظافت تورها در عمق کمتر از ۲۰ متر انجام میشود.
تجهیزات ضروری غواصی در مزارع پرورش ماهی
هر غواص برای انجام عملیات در زیر آب به تجهیزات تخصصی و استاندارد نیاز دارد. برخی از این تجهیزات عبارتند از:
تجهیزات فردی غواص
- وتسوت (لباس غواصی) – برای حفظ دمای بدن در آبهای سرد
- ماسک غواصی – برای بهبود دید در زیر آب
- بیسیدی (BCD) – جلیقه کنترل شناوری برای تنظیم ارتفاع در آب
- رگولاتور – برای تأمین هوای مورد نیاز غواص از تانک اکسیژن
- اسنورکل – برای تنفس هنگام شناور بودن در سطح آب
- دستکش و بوت غواصی – برای محافظت از دست و پا در برابر اشیاء تیز
- فین (پای غواصی) – برای حرکت بهتر در آب
- اختاپوس (تنظیمکننده هوای یدکی) – برای مواقع اضطراری
- کامپیوتر غواصی (Dive Computer) – برای اندازهگیری زمان و عمق غواصی
تجهیزات عمومی مزرعه برای غواصان
- تانک هوا (کپسول اکسیژن) – معمولاً ۳ تا ۴ تانک به ازای هر غواص مورد نیاز است.
- کمپرسور هوا – برای پر کردن تانکهای اکسیژن
- دوربینهای زیر آب – برای ثبت شرایط تورها و تجهیزات
تمامی تجهیزات باید پس از هر غواصی نظافت و از نظر فنی بررسی شوند تا ایمنی غواصان تضمین شود.
الزامات و مقررات غواصی در مزارع پرورش ماهی
الزامات ایمنی قبل از غواصی
✔ غواصان باید دارای گواهینامه معتبر و بهروز باشند.
✔ غواصی بهصورت انفرادی ممنوع است؛ هر غواص باید یک حامی (Buddy) همراه خود داشته باشد.
✔ تمام تجهیزات باید قبل از هر عملیات توسط غواص چک و تأیید شوند.
محدودیتهای غواصی بر اساس عمق
✔ غواصان دو ستاره در عمق کمتر از ۲۰ متر مجاز به غواصی هستند.
✔ غواصان سه ستاره میتوانند در عمق ۲۰ تا ۴۲ متر عملیات انجام دهند.
در عمقهای بیش از ۴۲ متر، غواصی نیازمند آموزشهای حرفهای و کنترل دقیق فشار در هنگام بازگشت به سطح آب است.
قوانین محدودیت تعداد غواصی در روز
✔ غواصان در عمق ۲۰ متر، حداکثر ۴ تا ۶ مرتبه در روز میتوانند غواصی کنند.
✔ بین هر دو غواصی حداقل ۳۰ تا ۵۰ دقیقه استراحت ضروری است.
✔ تأمل و ایستگاهگیری هنگام بازگشت به سطح، برای جلوگیری از مشکلات فشار بدن، الزامی است.
استفاده از غواصان آماتور و غیرحرفهای میتواند به تجهیزات آسیب برساند و جان افراد را به خطر بیندازد.
غواصی، چشم و گوش مزرعه پرورش ماهی در قفس
✔ عملیات غواصی بخش حیاتی در نگهداری و بهرهبرداری از مزارع پرورش ماهی در قفس است.
✔ غواصان تورهای پرورش ماهی، سیستمهای مورینگ، طنابها و بویهها را نظافت و بررسی میکنند تا تجهیزات در شرایط بهینه باقی بمانند.
✔ برای افزایش ایمنی و کارایی غواصی، باید از غواصان حرفهای، تجهیزات استاندارد و قوانین ایمنی پیروی شود.
کاسپین ژیک صنعت با ارائه مشاوره تخصصی و تجهیزات حرفهای غواصی، به افزایش ایمنی و بهرهوری مزارع پرورش ماهی کمک میکند. اگر به دنبال تجهیزات استاندارد و راهکارهای نوین برای مدیریت مزارع پرورش ماهی در قفس هستید، همین حالا با ما تماس بگیرید!






