هر ساله، میلیون ها زباله و دیگر آلودگی ها به دریا ها و اقیانوس ریخته میشوند. این آلودگی ها از کجا می آیند؟ به کجا می روند؟
برخی از آلودگی هابه سواحل ختم می شوند و با موج و جزر و مد شسته می شوند. بعضی از آلودگی ها غرق می شوند ، بعضی دیگر توسط حیوانات دریایی که آن را به عنوان غذا اشتباه می گیرند، خورده شده و برخی دیگر در گل های بستر دریا ها و اقیانوس انباشته میشود. انواع دیگر آلودگی که بر سلامت دریا ها و اقیانوس تأثیر می گذارد از منابعی مانند نشت نفت یا منابع دیگر مانند کود ها ناشی می شود.

منشا آلودگی دریا ها و اقیانوس ها کجاست؟

اکثر آلودگی هایی که به دریا و اقیانوس راه می یابند نتیجه ی فعالیت های انسانی در امتداد سواحل و مناطق خشک میباشد. یکی از بزرگترین منابع آلودگی، آلودگی از ” منابع پراکنده “ است که به آن آلودگی غیر نقطه ای میگویند که منجر به تولید زباله میشود.

آلودگی غیر نقطه ای می تواند از منابع بسیاری مانند مخازن آلوده، وسایل نقلیه ، مزارع ، دامداری ها و مناطق برداشت چوب ناشی شود.

اما آلودگی ناشی از یک “ منبع واحد “، مانند نشت روغن یا مواد شیمیایی، به عنوان آلودگی منبع نقطه ای شناخته می شود.
آلودگی های منبع نقطه ای اغلب تأثیرات بزرگی دارند، اما خوشبختانه کمتر رخ می دهد. تخلیه از کارخانه های معیوب یا آسیب دیده یا سیستم های تصفیه آب نیز آلودگی منبع نقطه ای محسوب می شود.

آیا مواد معدنی و جلبکی مفید هستند؟

گاهی اوقات این نوع مواد نیست بلکه غلظت آن است که آلاینده بودن آنرا تعیین می کند. به عنوان مثال، مواد معدنی نیتروژن و فسفر عناصر اساسی برای رشد گیاهان هستند.

با این حال اگر در قسمتی بیش از اندازه وجود داشته باشند، باعث رشد بیش از حد جلبک ها شده و باعث اتفاقی به نام شکوفائی جلبکی میشود.
شکوفایی مضر جلبکی (HABs) که به آن “ کشند قرمز” نیز گفته میشود، به سرعت رشد کرده و اثرات سمی ایجاد میکند که باعث تحت تاثیر قرار گرفتن زندگی دریایی و حتی زندگی انسان نیز میشود.

مواد معدنی اضافی که از طریق فعالیت های طبیعی یا انسانی وارد آب می شوند، می توانند منجر به هیپوکسی یا مناطق مرده (بدون اکسیژن) شوند. وقتی مقدار زیادی جلبک در آب غوطه ور می شود و تجزیه می شود، فرآیند تجزیه اکسیژن زیادی را مصرف می کند و منابع موجود برای یک زندگی سالم دریایی را کاهش می دهد. بسیاری از گونه های دریایی که در این مناطق زندگی می کنند یا می میرند و یا اگر متحرک باشند (مانند ماهی) منطقه را ترک می کنند.

با استفاده از پیش بینی های زیست محیطی سازمان NOAA قادر است تغییرات در اکوسیستم ها را در پاسخ به سایر محرک های محیطی پیش بینی کند. این پیش بینی ها اطلاعاتی را درباره چگونگی تأثیر مردم، اقتصاد و جامعه ارائه می دهند. به عنوان مثال ، سیستم مانیتورینگ شکوفائی جلبکی مضر که توسط مراکز ملی علوم اقیانوس ساحلی NOAA ساخته شده است، اطلاعات را در اختیار مردم و مقامات محلی قرار می دهد تا در تصمیم گیری در مورد بستن موقت سواحل برای محافظت از سلامت عمومی کمک کند.

پسماند دریایی

پسماند دریایی یک مشکل آلودگی مداوم است که به کل اقیانوس و دریاچه های بزرگ ریخته میشود. دریا ها و اقیانوس ها و آبراهه های ما با طیف گسترده ای از پسماند دریایی آلوده شده اند. از ریز پلاستیک های کوچک، کوچکتر از 5 میلی متر، تا وسایل ماهیگیری و کشتی های رها شده در سراسر جهان، صدها گونه دریایی تحت تأثیر پسماندهای دریایی قرار گرفته اند که در هنگام بلعیدن حیوان یا بواسطه درگیر شدن آن به جاندار آسیب میرساند یا آن را از بین می برد و می تواند زیستگاه هایی را که به آن وابسته اند تهدید کند. پسماند های دریایی همچنین می تواند ایمنی ناوبری را مختل کرده و به طور بالقوه سلامتی انسان را نیز تهدید کند.

علت پسماند دریایی مردمی هستند که در خشکی زندگی میکنند و این آلودگی از طریق ضعف مدیریت پسماند، آسیب های بوجود آمده توسط طوفان و حوادث طبیعی شدید مانند سونامی به اقیانوس و دریاچه های بزرگ ریخته میشود.

این وسایل گمشده و یا رها شده مشکلی اساسی ست زیرا میتواند علت تخریب حیات وحش بوده و به زیست گاه های حساس آسیب برساند.

زباله دان های اقیانوسی چیستند و کجا هستند؟

زباله دان اقیانوسی مناطق وسیعی ست که زباله، وسایل ماهیگیری و سایر پسماندهای دریایی در آنها جمع می شود. اصطلاح “زباله دان” یک نام مستعار گمراه کننده است، به همین دلیل بسیاری معتقدند که زباله دان اقیانوسی“جزایر زباله” هستند که از دور قابل مشاهده میباشند. این مناطق در واقع از پسماند با ابعاد مختلف از پلاستیک های کوچک تا بزرگ متروکه تشکیل شده است.

این تکه ها توسط جریان های بزرگ و مدور اقیانوس به نام مدارها (حلقه ها) تشکیل می شوند که بقایای آنها را به یک مکان ، اغلب به مرکزحلقه می کشاند. پنج مدار در اقیانوس وجود دارد: یکی در اقیانوس هند ، دو در اقیانوس اطلس و دو در اقیانوس آرام. زباله دان اقیانوسی با اندازه های مختلف در هر حلقه قرار دارند. به دلیل وزش باد و جریانات، تکه های زباله دائماً در حال تغییر اندازه و شکل هستند. بقایای تشکیل دهنده تکه های زباله را می توان از سطح اقیانوس تا انتهای کف اقیانوس یافت.

تاثیر آلودگی بر غذاهای دریایی

فلزات سنگین و سایر آلاینده ها می توانند در غذاهای دریایی جمع شده و مصرف آن را برای انسان مضر کنند. میکروپلاستیک ها توسط ماهی ها و سایر گونه هایی که غذای خود را از آب فیلتر می کنند، بلعیده می شوند. پس حفاظت از محیط زیست دریا ها و اقیانوس ها وظیفه ای همگانی و مهم است تا از اثرات پلاستیک های کوچک و آلاینده های مضر در غذاهای دریایی جلوگیری کنیم. تحقیقات زیادی در دنیا نیز با تمرکز به روی خطر برای حیوانات وحشی و انسان از قرار گرفتن در معرض پسماند در حال انجام است.